Vankuver şəhərindəki möhtəşəm "BC Place" stadionunda hakimin son final fiti səslənəndə təkcə futbol matçı başa çatmadı. Həmin an Kanada futbolunun tarixində yeni və parlaq bir səhifənin açıldığı rəsmən təsdiqləndi.
Kanada idman mətbuatı və yerli azarkeşlər bu gecəni uzun illər unuda bilməyəcəklər, çünki ölkənin kişi milli futbol komandası meydanda əsl möcüzə yaradaraq hamını heyran qoydu. Baş məşqçi Cessi Marşın yetirmələri taktiki cəhətdən mükəmməl və tamamilə üstün bir oyun nümayiş etdirərək, Qətər yığmasını tam mənada iflic etdilər və görüşü 6-0 kimi ağlasığmaz və qətiyyətli bir hesabla başa vurdular. Bu darmadağın sayəsində Kanada dünya kubokları tarixində özünün ilk böyük və rəsmi qələbəsini rəsmən bayram etdi!
İki oyundan sonra xallarını 4-ə çatdıran komanda, indi öz qrupunda liderlik mübarizəsi aparır və dünya çempionatının növbəti "pley-off" mərhələsinə adlamağa heç vaxt olmadığı qədər çox yaxındır.
Bu tarixi gecənin və möhtəşəm qələbənin əsas qəhrəmanı, İtaliyanın nəhəng "Yuventus" klubunda top qovan gənc və istedadlı hücumçu Conatan Devid oldu. O, rəqib müdafiəçilərə meydanda nəfəs almağa imkan verməyərək oyunun 29, 45 və 90-cı dəqiqələrində bir-birindən gözəl qollar vurdu və möhtəşəm bir het-trikə imza atdı. Bu uğurla Devid adını dünya futbolunun qızıl salnaməsinə yazmağı bacardı. Çünki o, 1966-cı ildə İngiltərə yığmasının heyətində "het-trik" edən əfsanəvi Ceff Herstdən sonra dünya çempionatlarında bir matçda üç qol vuran ilk ev sahibi ölkənin oyunçusu oldu.
Oyunun gedişatı elə ilk dəqiqələrdən Kanadanın tam üstünlüyü ilə keçirdi və artıq 16-cı dəqiqədə Kayl Larinin vurduğu erkən qol stadiondakı minlərlə azarkeşi ayağa qaldırdı. Qətər komandası bu təzyiqə dözmədi və oyunçularının əsəbləri tab gətirmədi. Matçın 33 və 52-ci dəqiqələrində rəqib komandanın iki üzvü kobud qayda pozuntularına görə birbaşa qırmızı vərəqə alaraq meydandan qovuldu. Meydanda 9 nəfərlə qalan rəqibin tamamilə çökməsindən istifadə edən Kanada hücumlarını daha da kəskinləşdirdi. 64-cü dəqiqədə Natan Saliba hesabı daha da artırdı, 75-ci dəqiqədə isə rəqib müdafiəçi Məhəmməd Münainin öz qapısına vurduğu qol Qətərin dramını tamamladı, yekun nöqtəni isə uzatma dəqiqələrində yenə Devid qoydu.
Lakin bu böyük sevinc və tarixi zəfər gecəsi tamamilə rəvan keçmədi və komandanın üzərinə ağır bir kədər kölgəsi düşdü. Matçın 51-ci dəqiqəsində rəqib oyunçunun çox kobud və idman qaydalarına sığmayan hərəkəti nəticəsində Kanadanın orta xəttinin ən parlaq siması və oyunun beyni hesab olunan İsmael Kone ağır zədə aldı. Gənc yarımmüdafiəçinin sağ ayağının sındığı məlum oldu və o, meydandan birbaşa xərəklə çıxarılaraq təcili xəstəxanaya çatdırıldı. Bu bədbəxt hadisə həm stadiondakı azarkeşlərin, həm də texniki heyətin böyük narahatlığına səbəb oldu, hətta iki komandanın məşqçiləri arasında meydanın kənarında ciddi söz davası yaşandı. Komanda yoldaşlarının zədələnməsindən sarsılan Kanada oyunçuları isə əsl birlik nümayiş etdirdilər. Natan Saliba vurduğu qoldan sonra Konenin formasını əlinə alaraq stadiondakı minlərlə tamaşaçıya doğru qaldırdı və bu qələbəni xəstəxanada olan dostlarına həsr etdiklərini göstərdi.
Kanada futbolunun bu gün çatdığı səviyyəni və bu 4 xalın əsl dəyərini anlamaq üçün ölkənin keçmiş dünya çempionatlarındakı acınacaqlı statistikasına nəzər salmaq kifayətdir. Kanada bu vaxta qədər iştirak etdiyi turnirlərdən həmişə böyük məğlubiyyətlərlə və xalsız ayrılmışdı. Ölkə ilk dəfə 1986-cı ildə Meksikada keçirilən dünya çempionatına vəsiqə qazanmışdı, lakin o vaxt təcrübəsizlik ucbatından qrupdakı hər 3 oyunda da məğlub olmuş, turniri sıfır xal və sıfır qolla, qapısında isə 5 qol görərək başa vurmuşdu. Aradan uzun illər keçdikdən sonra, komanda nəhayət 2022-ci ildə Qətərdəki dünya çempionatında iştirak etdi. Burada Alfonso Devisin vurduğu qol Kanada tarixinin turnirdəki ilk qolu kimi qeydə alınsa da, komanda yenə də keçirdiyi bütün görüşlərdə uduzaraq vətənə xalsız qayıtmalı oldu. Lakin builki 2026-cı il çempionatı Kanada futbolu üçün əsl intibah dövrü oldu, çünki komanda ilk oyunda Torontoda Bosniya və Herseqovina ilə 1-1 bərabərə qalaraq öz tarixinin ilk xalını qazandı, ikinci oyunda isə Qətər üzərində bu möhtəşəm 6-0 hesablı zəfəri qazanaraq hamını şoka saldı.
Bu böyük və qlobal idman bayramının təşkilatçılığı isə Kanadanın iki nəhəng, modern və çoxmədəniyyətli şəhərləri olan Toronto və Vankuverə həvalə edilib. Ölkənin şərqində yerləşən Toronto şəhərində oyunlar yerli "Toronto FC" klubunun doğma stadionu olan "BMO Field"də keçirilir və bu arenanın tutumu dünya çempionatının tələblərinə uyğun olaraq xüsusi mühəndislik layihələri ilə xeyli artırılıb.
Ölkənin qərbində, Sakit okean sahilində yerləşən Vankuver şəhəri isə "Vaytkeps" klubunun evi olan məşhur "BC Place" stadionu ilə bu turnirə ev sahibliyi edir.
Dünyanın ən nüfuzlu idman nəşrlərinin, xüsusilə də məşhur "Sports Illustrated" jurnalının apardığı son araşdırmalara və təhlillərə görə, Vankuver şəhəri mükəmməl ictimai nəqliyyat sistemi, şəhər daxili qatarların rahatlığı və mülayim iqlimi sayəsində Şimali Amerikanın üç ölkəsində yerləşən ümumi 16 ev sahibi şəhər arasında 1-ci yeri tutaraq turnirin ən yaxşı şəhəri seçilib, Toronto isə bu siyahıda fəxri 3-cü yerdə qərarlaşıb.
Kanadanın bu böyük uğuru təkcə müasir stadionlar və infrastrukturla bitmir, həm də ölkənin zəngin multikultural mədəniyyəti və yerli əhalinin xarici qonaqlara qarşı göstərdiyi qeyri-adi səmimiyyət və qonaqpərvərlik hər kəsi heyran edir. Dünyanın dörd bir yanından gələn milyonlarla futbol azarkeşi Kanadada özlərini doğma evlərindəki kimi hiss edirlər. Toronto və Vankuverin mərkəzi küçələri, meydanları rəngbərəng bəzədilib və müxtəlif ölkələrin bayraqları dalğalanır, şəhərlərin hər küncündə insanlar üçün pulsuz əyləncə proqramları, musiqili festivallar və xüsusi azarkeş zonaları (Fan-zone) fəaliyyət göstərir. Kanada xalqının xarici turistlərə kömək etməsi, onlarla mehriban və gülərüz davranması beynəlxalq media tərəfindən yüksək qiymətləndirilir və idman ekspertləri indidən qeyd edirlər ki, 2026-cı il turniri dünya futbol tarixinə ən isti, ən səmimi və təhlükəsiz çempionatlardan biri kimi düşəcək.
İndi Kanadada hər kəsin nəfəsini dərib gözlədiyi tək bir tarix var: iyunun 24-də Vankuverdə keçiriləcək Kanada-İsveçrə matçı. Hazırda böyük üstünlüyə malik olan komandaya növbəti mərhələyə rəsmən vəsiqə qazanmaq üçün bu oyundan cəmi 1 xal (heç-heçə) götürmək kifayət edir və hər kəs inanır ki, İsmael Konenin yoxluğuna baxmayaraq, yerli azarkeşlərin möhtəşəm dəstəyi ilə Kanada bu tarixi dastanını növbəti mərhələlərdə də davam etdirəcək.
Fakhriddin Khudaykulov
( LJI Reporter)
